Ligi europejskie

Wielka Brytania jako państwo jest wyjątkowa jeśli chodzi o świat piłkarski. Poszczególne regiony tworzące ten kraj mają własne federacje, które prowadzą zarówno rozgrywki ligowe jak i kadry narodowe. Plusem tego jest z pewnością ogromna siła głosu we wszystkich gremiach, minusem brak jednolitego systemu rozgrywek. Obecnie swoje ligi ma Anglia, Szkocja, Walia oraz Irlandia Północna. Co prawda tworzone są puchary, które są otwarte dla wszystkich klubów, jednak traktuje się je lekceważąco z racji niskiej rangi i napiętego terminarza.

Jeśli chodzi o siłę lig to zdecydowanie wyróżnia się angielska Premier League. Jest to nie tylko najsilniejsza liga na wyspach ale również na świecie. To właśnie tam grają najlepsi brytyjscy piłkarze, skutecznie osłabiając i zaniżając poziom zespołów ościennych rozgrywek. Druga w kolejności i jedyna warta uwagi jest liga szkocka. O jej sile decydują wyłącznie dwa kluby z Glasgow-Rangers i Celtic. Pozostałe drużyny znacznie odbiegają poziomem nawet od średniej angielskiej. Z kolej liga walijska i północnoirlandzka to rozgrywki na wpół amatorskie, o zasięgu wybitnie lokalnych, najlepsze kluby z tych regionów występują w niższych klasach rozgrywek angielskich. Przykładem mogą być zespoły z Cardiff, Swansea czy Belfastu.

Jeszcze kilkanaście lat temu w planach było stworzenie jednej ligi, być może nawet dołączenie do niej klubów irlandzkich. Niestety, na przeszkodzie stanął rosnący w ogromnym tempie poziom Premier League, angielskie kluby nie chcą dopuścić do ogromnych zysków kolejnych beneficjentów. Także poszczególne związki starają się utrzymać własne rozgrywki aby w ten sposób wspomagać szkolenie rodzimych zawodników. Jednak wygląda to coraz gorzej, najzdolniejsi są szybko wyłapywani przez Anglików, widać to dokładnie po wynikach poszczególnych reprezentacji. Oprócz Anglii i Szkocji które liczą się w Europie swoją dawną świetność straciła już Walia, Irlandia Północna zaliczana jest od lat do najsłabszych drużyn.

Scottish Premiere League to główna zawodowa liga piłkarska w Szkocji. Została założona w  1998 roku po reorganizacji całego systemu ligowego w tym kraju. Od samego początku występuje w niej dwanaście zespołów, które grają systemem każdy z każdym. Szczegółowo, sezon jest podzielony na dwie części, w pierwszej wszystkie kluby występują w jednej grupie. Po rozegraniu 22 kolejek następuje podział na część górna i dolną. Obie grają dodatkowo pomiędzy sobą. W ten sposób wyłaniany jest mistrz i spadkowicz.

Scottish Premiere Lague jest obecnie klasyfikowana na trzynastym miejscu w Europie, charakteryzuje się również jedną z najwyższych średnich frekwencji widzów na kontynencie. Ciekawostką jest to, że praktycznie na wszystkie osiągnięcia ligi pracują jedynie dwa kluby-Rangers i Celtic. Oba maja siedziby w tym samym mieście, oba dominują nie tylko sportowo ale również finansowo. Pozostałe drużyny mają przeciętne budżety nawet jeśli chodzi o całą Europę, ich poziom sportowy jest niski. Z kolei kluby z Glasgow nadają ton rozgrywkom, cały sezon to rywalizacja wyłącznie pomiędzy nimi. O tym kto zdobędzie mistrzostwo decydują stracone punkty z maluczkimi. Z tego też powodu coraz częściej pojawiają się głosy, które podważają sens istnienia oddzielnego systemu ligowego w Szkocji. Region ma zaledwie kilka większych ośrodków miejskich, które są w stanie utrzymać drużyny na wyższym poziomie, nawet spadkowicze od kilku lat wymieniają się pomiędzy 3-4 klubami. Zespoły z niższych lig nie posiadają odpowiedniej infrastruktury aby grać w Premiere League, często zdarzają się więc tzw. martwe spadki.

Od wielu lat dwa największe klub Celtic i Rangers wyrażają swoją chęć gry w angielskiej Premier League. Jednak szkocki związek zdaje sobie sprawę, że odejście tych zespołów z rodzimej ligi całkowicie zmarginalizowałoby ją. Na razie więc, patowa sytuacja trwa, poziom rozgrywek stoi w miejscu a czołowe kluby coraz więcej tracą do Europy. Widać to szczególnie w pucharach, gdzie wyniki są z roku na rok słabsze, ogromne jak na warunki szkockie budżety Celic i Rangers w Europie są zaledwie średnie co nie pozwala na pozyskanie dobrych zawodników.

Puchar Zdobywców Pucharów to nieistniejące już międzynarodowe rozgrywki klubowe prowadzone przez UEFA. Puchar powstał w 1961 roku, ostatni finał rozegrano w 1999 roku. Powodem likwidacji PZP była obniżająca się ranga rozgrywek, coraz mniejsze zainteresowanie nimi ze strony samych klubów jak i sponsorów. Puchar nie był atrakcyjny ani ze strony sportowej dla stacji telewizyjnych ani ze strony finansowej dla klubów. Pojawiały się głosy z poszczególnych klubów, głównie tych silniejszych, że zamiast zarabiać muszą jeszcze dokładać do tych rozgrywek. Postanowiono również powołać elitarna Ligę Mistrzów która miała być flagowym produktem UEFA. Dodatkowo, grafik piłkarski w Europie był tak napięty, że konieczna stała się redukcja liczby rozgrywanych spotkań.

Mecze Pucharu Zdobywców Pucharów odbywały się zwyczajowo we czwartki, system rozgrywek obywał się na zasadzie wielorundowych kwalifikacji oraz zasadniczej fazy pucharowej. Rozgrywano dwa mecze, u siebie i na wyjeździe, wyjątkiem był sam finał rozgrywek, który składał się z jednego spotkania. Co ciekawe, zdarzały się lata w których w poszczególnych rundach musiano powtarzać mecze, rozgrywać trzecie spotkania. Taki przypadek spotkał m.in. polski Górnik Zabrze w pojedynku z Romą. Po dwumeczu był idealny remis, o awansie zdecydował rzut monetą.

Łącznie, Puchar Zdobywców Pucharów wygrało 32 kluby. W finałach grało 55 klubów z 17 krajów. Najwięcej triumfów na koncie ma FC Barcelona, która wygrała puchar 4-krotnie. Dwukrotnie finał roztrzygnęły na swoją korzyść kluby Dynama Kijów, Anderlecht Bruksela, AC Milan i Chelsea. Ciekawostką jest fakt, że żadnej drużynie nie udało się zdobyć trofeum na własność. Niezbędnym wymogiem było wygranie pięciokrotne pucharu lub trzykrotnie z rzędu.

Ostatni finał Pucharu Zdobywców Pucharów odbył się 19 maja 1999 roku na stadionie Aston Villi w Birmingham w Anglii. Spotkały się w nim włoskie Lazio Rzym i hiszpański Real Mallorca. Po emocjonującym meczu i remisowej pierwszej połowie, wygrali Włosi 2:1.

Bayern Monachium jest najbardziej utytułowanym klubem niemieckim, zarówno w obrębie kraju jak i w Europie. Zdobył aż 21-krotnie tytuł mistrza Niemiec, 14-krotnie wygrał puchar kraju, cztery razy triumfował w Lidze Mistrzów, raz w Pucharze Zdobywców Pucharów.

Bayern Monachium został założony w 1900 roku, już od samych początków piłki w Niemczech dominował w rozgrywkach. Niestety, kiedy w 1963 roku chciano założyć ligę nie znalazł się w gronie klubów nominowanych do występów w niej. Musiał przejść drogę kwalifikacji, jednak kiedy awansował do Bundesligi to już nigdy z niej nie spadł. W pierwszym sezonie zajął trzecie miejsce, kolejne lata obfitowały w czołowe lokaty. Wielokrotnie seriami zdobywał mistrzostwo, to w Bayernie grali najlepsi niemieccy zawodnicy. Największe sukcesy klubu to lata 70-te, kiedy to dominował on zarówno w kraju jak i na arenie międzynarodowej.

Bawarski klub rozgrywa swoje mecze na nowej Alianz Arena, która została wybudowana na mistrzostwa świata w 2006 roku. Obiekt może pomieścić prawie 70 tysięcy widzów, jest jednym z najnowocześniejszych stadionów na świecie. Wcześniej, domowe mecze Bayern grał na stadionie olimpijskim w Monachium, który dzielił z miejscowym rywalem TSV.

Warto wiedzieć, że Bayern nie jest klubem miejskim, większość Monachijczyków kibicuje właśnie TSV. Kibice Bayernu pochodzą głównie z regionu Bawarii. Klub ma ponad 150 tysięcy członków oraz prawie 2,5 tysiąca oficjalnych fanklubów. Alianz Arena praktycznie na każdym meczu zapełnia się do ostatniego miejsca, karnety na sezon są natychmiast wykupowane. Bayern jest wielosekcyjny, oprócz dominującej piłki nożnej posiada m.in. zespoły piłki ręcznej, koszykówki i tenisa stołowego.

Do najwybitniejszych piłkarzy z historii klubu zalicza się przede wszystkim Franza Beckenbauera. Inni to Uli Hoenes, Sep Maier, Gerd Muller oraz Stefan Effenber i Lothar Matthaus. Obecnie klub coraz częściej stawia na obcokrajowców, niedawno sprowadzone gwiazdy to m.in. Luca Toni, Franc Ribery czy Arjen Robben.

Bundesliga jest uważana za jedną z najbardziej widowiskowych lig piłkarskich w Europie. Największy wpływ na taka ocenę ma stosunkowo duża liczba bramek padających w meczach ligowych. Pod tym względem Bundesliga dominuje w statystykach jeśli chodzi o najsilniejsze ligi piłkarskie. Z kolei biorąc pod uwagę siłę ligi jako całości to klasyfikowana jest ona najczęściej zaraz po wielkiej trójce, na czwartym miejscu.

Obecnie Bundesliga to rozgrywki ogólnokrajowe, jednak przed połączeniem Niemiec każda część kraju miała własny system ligowy. Dzisiejsza liga jest kontynuatorką zachodnioniemieckiej pierwszej ligi piłkarskiej. Powstała ona stosunkowo niedawno jak na warunki europejskie, w 1963 roku. Wcześniej mistrza kraju wyłaniano w turniejach międzyregionalnych. Co ciekawe, pierwszy jednolity system ligowy powstał we wschodnich Niemczech, już tuż po wojnie ruszyła tam Oberliga.

Bundesliga dzisiaj składa się z dwóch zawodowych poziomów rozgrywek, pierwszej i drugiej Bundesligi. W obu gra po osiemnaście klubów, które rozgrywają mecze każdy z każdym, łącznie 34 kolejki. Aby klub mógł występować na tym poziomie musi spełniać rygorystyczne wymagania finansowe oraz mieć odpowiednio rozwinięte obiekty. Dzięki temu w dość krótkim czasie drużyny z Bundesligi stały się jednymi z najbogatszych w Europie, stadiony liczące po kilkadziesiąt tysięcy miejsc są nowoczesne i bezpieczne. Jako jedyna liga na kontynencie, Bundesliga nie przeżywa większych kłopotów finansowych, dotyczy to również klubów w niej występujących.

Jeśli chodzi o najbardziej utytułowane kluby to zdecydowanym liderem jest Bayern Monachium. Wygrał on aż 20-krotnie mistrzostwo Niemiec, kolejna w tabeli wszech czasów Borussia Monchengladbach ma zaledwie pięć triumfów. Łącznie tytuł mistrza kraju zdobyło dwanaście klubów. Z kolei najwybitniejszymi zawodnikami w historii Bundesligi byli głównie Niemcy. Przoduje w tej klasyfikacji Gerhard Muller, który w ciągu 15-tu lat gry w Bayernie Monachium zdobył 365 bramek.