Ligi europejskie

Scottish Premiere League to główna zawodowa liga piłkarska w Szkocji. Została założona w  1998 roku po reorganizacji całego systemu ligowego w tym kraju. Od samego początku występuje w niej dwanaście zespołów, które grają systemem każdy z każdym. Szczegółowo, sezon jest podzielony na dwie części, w pierwszej wszystkie kluby występują w jednej grupie. Po rozegraniu 22 kolejek następuje podział na część górna i dolną. Obie grają dodatkowo pomiędzy sobą. W ten sposób wyłaniany jest mistrz i spadkowicz.

Scottish Premiere Lague jest obecnie klasyfikowana na trzynastym miejscu w Europie, charakteryzuje się również jedną z najwyższych średnich frekwencji widzów na kontynencie. Ciekawostką jest to, że praktycznie na wszystkie osiągnięcia ligi pracują jedynie dwa kluby-Rangers i Celtic. Oba maja siedziby w tym samym mieście, oba dominują nie tylko sportowo ale również finansowo. Pozostałe drużyny mają przeciętne budżety nawet jeśli chodzi o całą Europę, ich poziom sportowy jest niski. Z kolei kluby z Glasgow nadają ton rozgrywkom, cały sezon to rywalizacja wyłącznie pomiędzy nimi. O tym kto zdobędzie mistrzostwo decydują stracone punkty z maluczkimi. Z tego też powodu coraz częściej pojawiają się głosy, które podważają sens istnienia oddzielnego systemu ligowego w Szkocji. Region ma zaledwie kilka większych ośrodków miejskich, które są w stanie utrzymać drużyny na wyższym poziomie, nawet spadkowicze od kilku lat wymieniają się pomiędzy 3-4 klubami. Zespoły z niższych lig nie posiadają odpowiedniej infrastruktury aby grać w Premiere League, często zdarzają się więc tzw. martwe spadki.

Od wielu lat dwa największe klub Celtic i Rangers wyrażają swoją chęć gry w angielskiej Premier League. Jednak szkocki związek zdaje sobie sprawę, że odejście tych zespołów z rodzimej ligi całkowicie zmarginalizowałoby ją. Na razie więc, patowa sytuacja trwa, poziom rozgrywek stoi w miejscu a czołowe kluby coraz więcej tracą do Europy. Widać to szczególnie w pucharach, gdzie wyniki są z roku na rok słabsze, ogromne jak na warunki szkockie budżety Celic i Rangers w Europie są zaledwie średnie co nie pozwala na pozyskanie dobrych zawodników.

Puchar Zdobywców Pucharów to nieistniejące już międzynarodowe rozgrywki klubowe prowadzone przez UEFA. Puchar powstał w 1961 roku, ostatni finał rozegrano w 1999 roku. Powodem likwidacji PZP była obniżająca się ranga rozgrywek, coraz mniejsze zainteresowanie nimi ze strony samych klubów jak i sponsorów. Puchar nie był atrakcyjny ani ze strony sportowej dla stacji telewizyjnych ani ze strony finansowej dla klubów. Pojawiały się głosy z poszczególnych klubów, głównie tych silniejszych, że zamiast zarabiać muszą jeszcze dokładać do tych rozgrywek. Postanowiono również powołać elitarna Ligę Mistrzów która miała być flagowym produktem UEFA. Dodatkowo, grafik piłkarski w Europie był tak napięty, że konieczna stała się redukcja liczby rozgrywanych spotkań.

Mecze Pucharu Zdobywców Pucharów odbywały się zwyczajowo we czwartki, system rozgrywek obywał się na zasadzie wielorundowych kwalifikacji oraz zasadniczej fazy pucharowej. Rozgrywano dwa mecze, u siebie i na wyjeździe, wyjątkiem był sam finał rozgrywek, który składał się z jednego spotkania. Co ciekawe, zdarzały się lata w których w poszczególnych rundach musiano powtarzać mecze, rozgrywać trzecie spotkania. Taki przypadek spotkał m.in. polski Górnik Zabrze w pojedynku z Romą. Po dwumeczu był idealny remis, o awansie zdecydował rzut monetą.

Łącznie, Puchar Zdobywców Pucharów wygrało 32 kluby. W finałach grało 55 klubów z 17 krajów. Najwięcej triumfów na koncie ma FC Barcelona, która wygrała puchar 4-krotnie. Dwukrotnie finał roztrzygnęły na swoją korzyść kluby Dynama Kijów, Anderlecht Bruksela, AC Milan i Chelsea. Ciekawostką jest fakt, że żadnej drużynie nie udało się zdobyć trofeum na własność. Niezbędnym wymogiem było wygranie pięciokrotne pucharu lub trzykrotnie z rzędu.

Ostatni finał Pucharu Zdobywców Pucharów odbył się 19 maja 1999 roku na stadionie Aston Villi w Birmingham w Anglii. Spotkały się w nim włoskie Lazio Rzym i hiszpański Real Mallorca. Po emocjonującym meczu i remisowej pierwszej połowie, wygrali Włosi 2:1.

Bundesliga jest uważana za jedną z najbardziej widowiskowych lig piłkarskich w Europie. Największy wpływ na taka ocenę ma stosunkowo duża liczba bramek padających w meczach ligowych. Pod tym względem Bundesliga dominuje w statystykach jeśli chodzi o najsilniejsze ligi piłkarskie. Z kolei biorąc pod uwagę siłę ligi jako całości to klasyfikowana jest ona najczęściej zaraz po wielkiej trójce, na czwartym miejscu.

Obecnie Bundesliga to rozgrywki ogólnokrajowe, jednak przed połączeniem Niemiec każda część kraju miała własny system ligowy. Dzisiejsza liga jest kontynuatorką zachodnioniemieckiej pierwszej ligi piłkarskiej. Powstała ona stosunkowo niedawno jak na warunki europejskie, w 1963 roku. Wcześniej mistrza kraju wyłaniano w turniejach międzyregionalnych. Co ciekawe, pierwszy jednolity system ligowy powstał we wschodnich Niemczech, już tuż po wojnie ruszyła tam Oberliga.

Bundesliga dzisiaj składa się z dwóch zawodowych poziomów rozgrywek, pierwszej i drugiej Bundesligi. W obu gra po osiemnaście klubów, które rozgrywają mecze każdy z każdym, łącznie 34 kolejki. Aby klub mógł występować na tym poziomie musi spełniać rygorystyczne wymagania finansowe oraz mieć odpowiednio rozwinięte obiekty. Dzięki temu w dość krótkim czasie drużyny z Bundesligi stały się jednymi z najbogatszych w Europie, stadiony liczące po kilkadziesiąt tysięcy miejsc są nowoczesne i bezpieczne. Jako jedyna liga na kontynencie, Bundesliga nie przeżywa większych kłopotów finansowych, dotyczy to również klubów w niej występujących.

Jeśli chodzi o najbardziej utytułowane kluby to zdecydowanym liderem jest Bayern Monachium. Wygrał on aż 20-krotnie mistrzostwo Niemiec, kolejna w tabeli wszech czasów Borussia Monchengladbach ma zaledwie pięć triumfów. Łącznie tytuł mistrza kraju zdobyło dwanaście klubów. Z kolei najwybitniejszymi zawodnikami w historii Bundesligi byli głównie Niemcy. Przoduje w tej klasyfikacji Gerhard Muller, który w ciągu 15-tu lat gry w Bayernie Monachium zdobył 365 bramek.

Serie A to wyjątkowa liga piłkarska. Co prawda lata świetności ma już za sobą, jednak ciągle klasyfikowana jest w wielkiej trójce. Ostatnio wiele klubów miało problemy finansowe, budżety zostały znacząco zredukowane, jednak czołówka ciągle należy do najsilniejszych w Europie. Serie A to chyba ostatnia liga, która nie do końca poddała się komercji. To na włoskich stadionach dominuje jeszcze klasyczny styl kibicowania na który składają się silne grupy fanowskie, to tutaj odbywa się najwięcej derbowych pojedynków.

Włoska Serie A to przede wszystkim wielka czwórka-Juventus Turyn, AC Milan, Inter Mediolan oraz AS Roma. W zależności od poszczególnych lat dołącza do niej Lazio Rzym, które również dysponuje budżetem w wysokości ponad 100mln euro. Pomiędzy tymi klubami a pozostałymi jest ogromna przepaść, warto wiedzieć, że kolejne zespoły mają zaledwie 20-30mln budżety. Z tego też względu liga jest mocno skonfliktowana, prawie 40 procent wpływów telewizyjnych trafia do czołowych 5-6 klubów, reszta dostaje znikomy procent. Wiele razy przedstawiciele takich zespołów jak Bologna czy Parma, próbowali coś z tym zrobić, jednak zawsze bezskutecznie. Wynikiem takiego stanu rzeczy jest to, że corocznie o najwyższe cele i puchary walczą te same kluby, zamieniając się jedynie miejscami.

Serie A to dwadzieścia drużyn z których trzy najsłabsze corocznie spadają do niższej klasy rozgrywkowej Serie B. System rozgrywek to mecz i rewanż, każdy klub rozgrywa 38 spotkań. Ligę charakteryzuje brak przerwy pomiędzy rundami, praktycznie przez cały sezon rozgrywane są poszczególne kolejki.

Najbardziej utytułowany klub we włoskim futbolu to Juventus Turyn, który wygrał mistrzostwo 29 razy, w wyniku afery z ustawianiem meczy liczbę tą zweryfikowano na 27. Kolejne zasłużone kluby to te najbogatsze czyli Lazio, Roma, Milan i Inter oraz silne w przeszłości Torino, Genoa i Bologna. Do najpopularniejszych można zaliczyć jeszcze Parmę, Napoli oraz Sampdorię Genua.

Premiere League to najwyższa klasa rozgrywkowa w angielskim futbolu. Liga powstała w 1991 roku, po kilkukrotnych przekształceniach uzyskała obecny kształt. Początkowo w jej skład wchodziły trzy poziomy rozgrywek, jednak po reorganizacji Premiere League stała się konsorcjum, którego udziałowcami jest dwadzieścia czołowych klubów w Anglii.

System rozgrywek jest standardowy, każdy zespół gra z każdym mecz i rewanż, razem daje to 38 meczy w sezonie. Cały cykl rozgrywek to 380 spotkań. Za zwycięskie spotkanie przyznaje się trzy punkty, remis po jednym, przegrany punktów nie zdobywa. Końcową kolejność w tabeli ustala się według liczby punktów oraz stosunku zdobytych i straconych bramek. Z ligi spadają trzy najsłabsze zespoły.

Premiere League jest obecnie najsilniejszą piłkarską ligą na świecie. Siła ta wynika nie tylko z budżetów klubów, które należą do jednych z najwyższych, ale również z formy jaką one prezentują w międzynarodowych pucharach. Czołowe zespoły angielskie, tj. Manchester United, Chelsea i Arsenal z Londynu oraz Liverpool, cyklicznie występują w finalnych częściach Ligi Mistrzów czy Pucharu UEFA, przedstawiciele Premiere League wielokrotnie wygrywali tego typu rozgrywki. To w tych klubach grają najlepsi światowi piłkarze sprowadzani za kilkudziesięciomilionowe kwoty.

Sukces Premiere League to wynik przede wszystkim działania poszczególnych rządów Wielkiej Brytanii. Pod koniec lat 90-tych postanowiono walczyć z chuligaństwem na stadionach oraz przeprowadzić reorganizację rozgrywek. Wprowadzono surowe kary oraz zobligowano kluby do gruntownej modernizacji obiektów. Dzięki temu, w stosunkowo krótkim czasie, w Anglii praktycznie całkowicie znikły wybryki kibiców a stadiony zapełniły się. Wraz z tym przyszedł sukces marketingowy ligi, w kolejnych latach dostawała ona coraz większe pieniądze z tytułu praw telewizyjnych i sponsorskich. Kluby Premiere League stały się doskonałym miejscem do inwestowania, większość z nich jest już w posiadaniu kapitału międzynarodowego.